Choroba refluksowa przełyku – schorzenie, polegające na nieprawidłowym cofaniu się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, z powodu niesprawności zwieracza dolnego przełyku. W krajach rozwiniętych 20% populacji ma objawy GERD przynajmniej 1 raz w tygodniu, natomiast 10% odczuwa je codziennie.

Wśród objawów i powikłań obecnie wyróżnia się:

zespoły przełykowe:
- typowy zespół refluksowy (zgaga)
- zespół bólu w klatce piersiowej
zespoły z uszkodzeniem przełyku
- zapalenie przełyku
- zwężenie przełyku
- przełyk Barretta
- gruczolakorak

zespoły pozaprzełykowe
*o ustalonym związku
- kaszel
- zapalenie krtani
- astma oskrzelowa
- ubytki zębowe
*o możliwym powiązaniu
- zapalenie zatok
- zapalenie gardła
- zwłóknienie płuc
- zapalenie ucha środkowego

Za główne czynniki patogenetyczne uważa się występowanie przedłużonego czasu relaksacji dolnego zwieracza przełyku, co prowadzi do zarzucania i długotrwałego zalegania kwaśnej treści żołądkowej lub zasadowej treści jelitowej w przełyku. GERD może być związany z obecnością przepukliny wślizgowej rozworu przełykowego.

Towarzyszą temu różnorodne objawy kliniczne, głównie zgaga, uczucie pieczenia w klatce piersiowej, czasem wrażenie cofania się pokarmu. Czasami po prostu bóle w klatce piersiowej, co wymaga szczegółowej diagnostyki, imitują bowiem objawy kardiologiczne.

Mogą wystąpić również objawy ze strony górnych dróg oddechowych w postaci chrypki, zapalenia krtani, gardła.

Powikłania

- zwężenie przełyku, na skutek długotrwałego stanu zapalnego
- owrzodzenie
- krwawienie z owrzodzenia
- perforacja owrzodzenia
- przełyk Barretta

Choroba refluksowa 6-krotnie zwiększa ryzyko wystąpienia raka gruczołowego przełyku, 5-krotnie raka złącza żołądkowo-przełykowego oraz 2-krotnie raka płaskonabłonkowego przełyku.

W diagnostyce podstawowej wykorzystuje się badanie RTG przełyku z kontrastem, endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego, 24 godzinną pH-metrię i manometrię przełykową, test omeprazolowy.

Leczenie

Leczenie zachowawcze – z wyboru stosuje się leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP) np. omeprazol, pantoprazol, które zmniejszają kwaśność soku żołądkowego. Po zagojeniu zapalenia przełyku, można je stosować jeszcze wiele lat. U dzieci preferowanym leczeniem jest podawanie leków prokinetycznych zwiększających napięcie dolnego zwieracza przełyku (metoklopramid, cisaprid)[potrzebne źródło].

Leczenie chirurgiczne – stosowane w przypadku powikłań lub nieudanego leczenia zachowawczego. Najczęściej wykonywanym zabiegiem jest fundoplikacja sposobem Nissena, polegająca na owinięciu dolnego odcinka przełyku wraz z wpustem i dnem żołądka, którą od początku lat 90-tych XX wieku wykonuje się techniką laparoskopową. Obie metody leczenia, zachowawcza i chirurgiczna, cechują się podobną skutecznością w długotrwałej obserwacji. Leczenie zachowawcze jest postępowaniem bezpieczniejszym, leczenie operacyjne jest tańsze, niż długotrwałe leczenie IPP (w warunkach europejskich 5 letnie stosowanie omeprazolu jest o 886 euro droższe niż operacja).

Postępowanie niefarmakologiczne – polega na:

- zmniejszenie masy ciała u chorych z nadwagą lub otyłością
- uniesienie wezgłowia łóżka
- unikanie przyjmowania pozycji leżącej przez 2-3 godz po posiłku
- zaprzestanie palenia tytoniu
- unikanie pokarmów wywołujących refluks – kawa, alkohol, czekolada, pokarmy tłuste
- unikanie pokarmów kwaśnych, które wywołują zgagę – cytrusy, napoje gazowane, ostre przyprawy.

Źródło: wikipedia